در مقاله حاضر نویسنده با تشریح معنا و مفهوم تقوا به بررسی چیستی یقین می پردازد و آن را رهاورد داشتن تقوا معرفی می کند. وی با بررسی آثار و نتایج تقوا، تنها راه رسیدن به علم شهودی و یقین و یافتن منزلت علما و عرفای صاحب بصیرت را تقوا می داند. اینک با هم آن را ازنظر می گذرانیم.
● مواجهه با مردان روشن ضمیر
برخی از مردم از اینکه با مردان روشن ضمیر و همه چیزدان مواجه شوند نگرانند زیرا می دانند آنان به حکم بصیرتی که دارند از همه احوالات و ظاهر و باطن آنها باخبر می شوند و باطنشان را همچون ظاهرشان ارزیابی می کنند. اینگونه بینایان و عارفان هرچند که کمتر اما در میان مردم وجود دارند و گمنامند. براین اساس برای نسل جوان حقیقت جو داستانهای عارفانی چون ابوسعید ابی الخیر، آیت الله سیدعلی قاضی طباطبایی، آخوند ملاحسین قلی همدانی، آیت الله حسن علی نخودکی و مانند آن جالب، جذاب و شگفت انگیز است؛ چنان که برای نسل رمان خوان، خواندن مجلدات دهگانه کارلوس کاستاندا سرخ پوست جذاب و شیرین است.

الگوی تربیتی

اگرچه در تربیت انسان، عوامل مختلفی تأثیرگذار هستند و هر یک به نوعی در شکل دهی شخصیت او نقش ایفا می کنند، اما تأثیر الگوهای انسانی در تربیت بسیار حایز اهمیت است. در این مقاله به بررسی برخی از این نوع الگوها می پردازیم و نقش هر یک را در تکامل دینی و اخروی انسان یادآور می شویم.
● خانواده
با توجه به آنکه کودک چند سال نخست زندگی خود را در محیط خانه با پدر و مادر و سایر افراد خانواده سپری می کند، به طور قطع هر آنچه را که از آنان می بیند الگوبرداری می کند و خصوصیات اخلاقی، عقیدتی، شخصیتی و دیگر گرایش ها را از آنان می آموزد. اینکه مردم در قضاوت های خود، رفتارهای مختلف کودک را به حساب پدر و مادر کودک می گذارند، حاکی از واقعیتی است که از مطالعات فراوان به دست آمده است.[۱]
پدر و مادر اولین و آشناترین چهره هایی هستند که کودک با آنها برخورد می کند. به تدریج به موقعیت حساس پدر و مادر و نیاز شدید خود به آنان پی می برد و متقابلاً به آنان علاقه مند می گردد و به همین جهت والدین خود را بهترین و خیرخواه ترین و با نفوذترین اشخاصی می داند که می توانند آنان را سرمشق یا الگوی زندگی قرار دهند و از رفتارشان پیروی نمایند.[۲] قرآن بر نقش کلیدی پدر و مادر توجه داشته و در آیاتی چند به این مسأله پرداخته است. حضرت نوح با اشاره به نقش والدین به خداوند عرضه می دارد: «وَ لاَ یَلِدُوا إِلاَّ فَاجِرًا کَفَّارًا؛[۳ ]اینان جز فاجر و کافر نمی زایند.» به این معنا که نتیجه تربیتی قوم نوح جز فرزندانی با این خصوصیات نیست.

به راستی چند درصد از مردم مرگ را می فهند؟ به راستی چند درصد از مردم به مرگ می اندیشند؟ یا چند درصد از مردم مرگ را می بینند؟ یا چند درصد از مردم مرگ را زیبا می پندارند؟ این همه سوالا تی است که آدمی می بایست از خود بپرسد و به دنبال جوابی منطقی و مقنع باشد.
با اینکه از واژه دنیا می توان فهمید که به معنای «دنی» است و دنی نیز چیزی جز پستی نیست و نابود شدن و البته بی ارزش بودن نیست، اما باز هم اغلب مردم زندگی را به مرگ ترجیح می دهند و به بیانی درصددند تا با زدن عینک هوشیاری بر چشمان خود زیبایی های دنیا را دو چندان ببینند و از ویژگی ها و حقایق بارز مرگ بازمانند. ولی از منظر این قلم مهمترین رکن زندگی آگاهی و ادراکی واقع بینانه به مقوله مرگ است. یعنی بشر در جهت نیل به یک زیست شرافتمندانه باید تعاریفی مختلف و متنوع را از دنیای مرگ در زندگی ترسیم کند. چه اینکه طی کردن جاده زندگی بدون توجه و تامل و اندیشیدن در دنیای مرگ طبعا می تواند نوعی طی طریق عقیم یا مثمن باشد. اینکه می گوییم عقیم بدین خاطر که قطعا انتهای این جاده به مرگ ختم می شود و مثمن بدین لحاظ که ما باید در این جاده یعنی جاده زندگی با کوله باری از خیر و برکت و صداقت به پیش رویم. چرا که مهمترین نیازی که می تواند به سوالا ت مرگ در پایان این جاده پاسخ دهد، همین کوله باری است که ذکر آن رفت. بنابراین می توان اذعان داشت که با اینکه خود قرآن با صراحت می فرماید: کل النفسه ذائقه الموت «هر نفسی باید مزه مرگ را بچشد.» ولی اکثر مردم نه شهامت این را دارند که مرگ را بپذیرند ونه اینکه از مزه مرگ باخبرند.
و از این آیه می توان چنین برداشت کرد که زندگی زیباست / اما مرگ زیباتر است / چون دنیای نادیده هاست. نادیده به این خاطر که قرآن به گرفتن هر جانی توسط مگر تاکید موکد می کند، اما از ویژگی های مرگ چیزی را نگفته است که تنها به مزه مرگ اشاره می کند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که مرگ چون دارای مزه است، پس به نوبه خود نیز دارای ویژگی های این مزه نیز از قبیل شیرین بودن، تلخ بودن، شور بودن، ترش بودن و ملس بودن نیز می تواند باشد. یا به قول حافظ: