در انتهای سال ،۲۰۰۴ اولین دهه عمر اینترنت نیز به پایان رسید. در حقیقت، در سال ،۱۹۹۴ ارائه دهندگان عمده سرویس های آنلاین (که تا آن زمان سرویس های الکترونیکی را در خود نگه داشته بودند) دروازه های خود را بر روی میلیون ها کاربر جهان خارج گشودند و به ناگهان، کاربران با دنیای عظیمی از اطلاعات مواجه شدند. اکنون ۱۰ سال از آن زمان گذشته است؛ به همین منظور نگاهی داریم به ۱۰ تغییر عمده که در این ۱۰ سال رخ داده است. لازم به یادآوری است، این تغییرات عمده، در خلال پروژه ای به دست آمده است به نام «دنیای دیجیتالی آینده» که توسط دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در حال انجام است.

information technology

۱) تبعیض در دسترسی به اینترنت از بین رفته است، اما خود را به نوعی دیگر نشان داده است. اکنون، بسیاری افراد که در ابتدا جزء قربانیان عصر اینترنت به شمار می رفتند (نظیر افراد سالمند) به اینترنت دسترسی دارند. در حال حاضر، دسترسی به اینترنت از مکان هایی نظیر خانه، محل کار، مدارس، دانشگاه ها و کتابخانه های عمومی امکان پذیر است. اما با معیار های دیگری نظیر سرعت دسترسی به اینترنت هنوز تفاوت هایی وجود دارد.
۲) عادت های رسانه ای مخاطبان تغییر یافته است و این تغییرات ادامه دارد. در ۵۰ سال اخیر، مردم بیشتر وقت خود را در خانه در پای تلویزیون گذرانده اند. اما در ۱۰ سال اخیر، کاربران بسیاری زمانی را که قبلاً با تلویزیون می گذراندند، به استفاده از اینترنت اختصاص داده اند.
۳) اعتبار اینترنت کاهش یافته است. اعتبار اطلاعات موجود در اینترنت در سه سال اول عمومی شدن آن، در میان کاربران بسیار زیاد بود. از سال چهارم به بعد، کم کم اینترنت آن اعتبار نخستین خود را از دست داد.
۴) تجارت الکترونیک، تازه در حال رسیدن به جایگاهی شایسته است. بسیاری از مسائل و مشکلاتی که بر خرید آنلاین تاثیر گذار بود، تغییر کرده است. سه سال پیش، بیش از دو سوم کاربران اینترنت به میزان زیاد یا بسیار زیاد، نسبت به لو رفتن اطلاعات شخصی خود هنگام خرید آنلاین نگران بودند. اکنون این مقدار به ۴۶ درصد رسیده است. اکنون، کاربران بیشتر از طریق اینترنت خرید می کنند. در سال ،۲۰۰۱ هر کاربر به طور میانگین، ۱۱ بار در سال از طریق اینترنت خرید انجام می داد (در آمریکا)، اما اکنون این رقم به ۳۰ بار رسیده است، و به نظر می رسد این رقم باز هم افزایش بیابد.
۵) تاثیر اینترنت بر فعالیت های اجتماعی کاربران کمتر شده است. در حقیقت، تحقیقات نشان داده است که کاربران اینترنت، فعالیت های اجتماعی بیشتری از افرادی که با اینترنت کار نمی کنند، دارند. همچنین، سرویس هایی نظیر پست الکترونیک و پیام رسانی فوری (instant Messaging) سبب شده است، ارتباطات میان افراد بیشتر باشد.
۶) نگرانی ها در مورد امنیت و حریم شخصی باقی مانده، گرچه کمی از شدت آن کاسته شده است هنوز برخی سئوالات در ذهن کاربران وجود دارد. به این ترتیب، به نظر می رسد، مسئله امنیت هنوز یکی از دلمشغولی های کاربران باشد.
۷) اینترنت، بزرگترین منبع اطلاعاتی برای کاربران است. کاربران برای به دست آوردن اطلاعات بسیاری به اینترنت مراجعه می کنند.
۸) مزایا و معایب اینترنت برای کودکان مورد توجه قرار گرفته است. در این که اینترنت دریچه ای به یک دنیای جدید برای کودکان است شکی وجود ندارد. اما این دنیای جدید، دنیایی است که خالی از عیب نیست. آیا اینترنت واقعاً کمکی در زمینه آموزش کودکان می کند؟ آیا باید بر نحوه استفاده کودکانمان از اینترنت نظارت کنیم؟ آیا باید از نرم افزار های فیلترینگ استفاده کنیم؟ باید توجه داشت که کسی نظارت والدین بر استفاده کودکان از اینترنت را رد نمی کند، اما موضوع این است که به دلیل ویژگی های فنی اینترنت، این کار به راحتی نظارتی که بر رسانه های دیگر نظیر تلویزیون صورت می گیرد، نیست. بنابراین، به نظر می رسد این مسئله، برای والدین همچنان باقی بماند.
۹) تغییرات زیادی در زمینه پست الکترونیک صورت گرفته است. هنوز هم پست الکترونیک، مهمترین کاربرد اینترنت است. پست الکترونیک، این فرصت را در اختیار کاربر قرار می دهد تا با افراد بسیاری از سراسر جهان در ارتباط باشد. اما اکنون، هرزنامه ها بسیار شایع شده اند و تعداد این هرزنامه ها گاه به قدری زیاد بوده است که برخی از کاربران، عطای صندوق پستی خود را به لقایش بخشیده اند. به این ترتیب، گرچه پست الکترونیک، محبوبیت خود را حفظ کرده، اما برخی نگرانی ها در این زمینه به وجود آمده است.
۱۰) سرویس های broadband، چهره اینترنت را دگرگون ساخته است. همان گونه که دسترسی عمومی به اینترنت، انقلابی ایجاد کرد، ارائه سرویس های bloadband نیز تحول مهمی بوده است. سرویس های broadband، نحوه ارتباط ما با اینترنت را تغییر داده است. در نگاه اول، مزیت اصلی این سرویس ها سرعت بالایشان است، اما طبق تحقیقات، ویژگی مهمتر این سرویس آن بوده است که همیشه وصل است. به عبارتی، دیگر نیازی نیست که مانند سرویس های تلفنی، مودم خود را روشن کنیم و وارد شبکه شویم و سپس از آن خارج شویم. نتیجه این ویژگی، آن است که اکنون کاربران سرویس های broadband، زمان بیشتری را نسبت به کاربرانی که از طریق مودم به اینترنت متصلند، در اینترنت می گذرانند.

  
 

 

 

   نویسنده : مهدی کیانپور 

   مرکز توسعه و تبادل دانش فناوری اطلاعات